O, sei sei. a var n daga.

mnum yngri rum var ekki jafn miklu r a moa og n tmum. Flestir lust upp torfbjum en fjlskylda mn var svo ftk a hn bj lengi vel undir 4ra tommu fjl fram klettasns og nrist sandi og tilfallandi flugum sumrum. Sumir tldu mat skarfakli en eldri menn flsuu svovi slkugaspri alausar tennur frussuust r blgnum gmum.

BorgarhofnSeinna vnkaist hagur eftir a Vernharur Sktseyi drapst og bflk hans allt, er trog me ofstropuum eggjum datt r hillu b eirra landskjlftanum mikla.

Vi ennan landskjlfta frist torfbr eirra um fimm hundru hektara til norurs og endai beint undir snsinni ar sem vi norpuum. Vi fluttum v inn binn,enda vildi a engin annar vegna fnyksins. Hann var svo megn a fuglar sem flgruu yfir duttu niur dauir mijum vngsltti og uru okkur mikil bbt. Enn er ekki stingandi str a finna vi tftirnar, en r m sj rtt ofan vi mektarbli Matslustai Hljmsveit skammt fr Legvatniaustan viBkfell Umsslu.

Hann afi minn var rammur maur afli og hafi drepi fjrtn af brnum snum me v einu a klappa eim vinalega kollinn. Tveir lifur glur afen a var fair minn og Jarl hlviti, sem notaur var til a loka bjarhurinni eftir a l sem jnai eim tilgangi slitnai fr. Fur mnum var aldrei klappa vegna ess a afi hafi svo milkla mugust honum a hann seldi upp hvert sinn er hann heyri hann nefndan nafn. vst er hvenr Jarl andaist en menn uru ess fyrst varir er kjlkinn datt af honum, egar gengi var hs. Hldu menn a hann hafi einungis htt a loka vegna leti.

drauSvo strhentur var hann afi a hann bar allt vatn heim b lfunum og ftstr svo a fair minn rri stundum til fiskjar sknum hans mean hann svaf. Fiskinn notai hann svo til a kaupa sr lf hj mur sinni, sem hatai hann innilega. a var meiri athygli en margir fengu.

Afivar svo frur snum a menn sem hannlitu fengu rafsuublindu og var a lngu fyrir daga rafsuunnar, svo i geti rtt gert ykkur hugarlund hversufrurhann var.

Svo var hann vel tenntur a hann fkk aldrei mlt mean hann lifi. etta var arfgengt og man g a brir minn ungur urfti a rfa sjlfur r sr tennurnar me nagla til a bija um vatn. Ekki fkk hann vatni,eneftir etta tti hannkjrinn afa ull, sem hann og geri allan sinn uppvxt eftir a. Hann gerist sar Japani og missti g sjnar af honum enda svipar Japnum mjg til hvers annars.

Amma var aumingi og talai afturbak fr morgni til kvlds. Sagter a aeins franskir duggarar hafi skili hana, en hn var notu til a borga fyrir Biskv hj eim, enda enginn kvenpeningur lngum tilegum essara manna.Ef grannt var hlusta mtti heyraa a sem hn klifai var sama setningin sbylju, en hn var: "Kabrutfa g alat ujrevh fa?" Hef g enn ekki ri botn hva a ir.

Hn var frammynnt mjg og leitai flk v oft skjls undir henni rigingum. Var a eitt af v fa sem hn geri a gagni fyrir utan a vera rep vi kirkjudyrnar sunnudgum.

Miki fsinni var essari sveit og oldu menn a illa. Hentu sr margirfyrir bjrg von um undankomu. a var hinsvegar svo vindasamt essum slum a menn fuku jafn haran upp bjargbrnina aftur og lagist essi siur v fljtt af.

Brnin hlkku miki til jlanna daga sem n, en voru aueinungis barin svefn me fjl sta blakkar, sem sveifla var snri.au fengu lka a sofavi dyrhellu fjrhssins sta ess a vera hengd upp skreiarhjallinum yfir nttina. a var skemmtileg tilvsun guspjllin og guslambi Jes og br htarljma yfir helgihaldi.

landsJlamltin var safarkt lambslri, sem mir mn svaf me 3 ntur til a a a, en of kalt var bnum til a a inai ruvsi. a var alltaf mikil eftirvnting sem hrslaist um brnin, egar mamma lagist me lrinu, v vissu menn a ht fri hnd.

Fair minn t svo lri afangadag fyrir framan heimilisflki og sindraiglei r hverju bliki. Vi brnin fengum a heyra hann tyggja gegnum ili, ar sem vi lgum snjgjtu undir norurveggnum. Arir mttu svo ga sr ftsiggi og fleiru ggti r nefi og r ullarlgum sem safna var af giringum hausti. Jarl rtti jlaslm t vi dyr og krnai a helgiljma eirrar stundar, en jlin stu einar fimmtn mntur.

Jlagjafir og annar hgmi takaist ekki , en vinnuflki var gefi frjlst a stela v litla sem hgt var a n af brnunum til htarbriga. Oft var a ekki meira en snjbolti ea flatls.

Ekki komst g betri vigjrning fyrr en g fr me ktter saltfisk vi Grnland, ar sem vi brum s af stgum sem voru orin 12 famar umml. etta var gert 600 tma vktum og tti munaur .

Menn voru oft svo rmagna eftir thaldi a skrifa var upp dnarvottor vi komuna til lands og eir grafnir fyrir misskilning. Margirgleymdu v alveg hva svefn var og eru enn vakandi, tpri ld sar. Saltfiskurinn essi var svo tinn me hmsum ofarlega Vesturgtunni vori 29. ekki g ekki hverjir a voru.


Kroppa Rembrandt.

(Sjlfsttt framhald fyrri frslu)

stormurM.S. Lagarfoss var stttskiptur heimur flks sem mr fannst hafa sagt sig r tengslum vi mannlfi landi. ar giltu srstakar umgengnisvenjur og verkaskipting og skipstjrinn hafi ar allt vald. Hann hafi meira a segja skammbyssu skffu sinni, sem honum var frjlst a nota ney. Hr fluum vi tekna okkar og hr eyddum vi eim. Vi hefum ess vegna geta veri geimskipi braut um jru.

Reglubundin hg rkti essum veltandi og vaggandi heimi og ofviri var nnast krkomin tilbreyting fr lognmollu hversdagsins. essi regla losnai reipum egar nr dr landi. Kokkurinn grt egar vi sigldum Eyrarsundi af v a minntist hann barnanna sinna og fyrrverandi konu, sem hann hafi ekki s fjlda ra. Svo fr hann a drekka. a drukku raunar allir. Agerarleysi vi a liggja ytri hfninni vi Lenngrad kallai a. Enginn viss hvort ea hvenr vi kmumst a landi. Duttlungar hafnaryfirvalda ru v.

fullur sjariOft gekk etta fyller alveg r bndum og menn uru ruglair af langvarandi drykkju. Doddi flagi minn vlinni, var kallaur var deyjari. a var stytting titlinum dagmaur vl. Hann var einn af essum utreiknanlegu drykkjumnnum, sem missti alla stjrn, tt hann vri bara um 17 ra. Deyjaranafni tti ekki sst vi v samhengi a einatt drakk hann sig dauann, en ur en a v kom, fkk hann iskst. Hann braut allt og bramlai og a var nnast a kefla hann, svo hann yri ekki sr og rum a fjrtjni. Stundum sl hann til mn ea tk mig kverkataki. Inni honum kraumai skapleg reii, sem g kunni aldrei nein skil . Annars var hann hinn besti drengur, gamansamur og hjlpsamur egar hann var edr.

vetrarhllinLenngrad var borg mikilla andstna. Rkmannlegar byggingar og breistrti vitnuu um forna frg. Fallegar kirkjur me gylltum nputurnum blstu hvarvetna vi, en bi var a negla fyrir alla glugga eim. Gui hafi veri thst essu landi og aeins einn trnaur leyfur. Hinn skiljanlegi kommnismi. Mitt essum glitrandi heimi gfugrar byggingarlistar og aulegar, var flki jafn hnpi, ttaslegi og kuldalegt og a var Mrmansk. Hr rkti alri reiganna. Eignarrtturinn hafi veri afnuminn og enginn tti n mtti eiga neitt.

in Neva rann seigfljtandi og illa efjandi milli flrara brarstlpa og gulleitir frouflkar flutu um hana eins og mygluskn. Hr hafi einhveratma veri lf og reisn, en ekki lengur. Fmennt var gtum ti. Mest voru a offiserar me essi hjktlega og stru kaskeiti hfi oglktustpersnum frnleikhsi Fo. g undraist oft hver tilgangur essara manna su boralgu ullarfrkkunum vri. Allir voru eir me skjalatsku, sem lsti barmiklu valdi. Leynijnustan? Herinn? Lgreglan? Sennilega voru eir eitthva af essu llu, v hr var eirri frumskyldu a eignast aldrei neitt, framfylgt me lgreglu og hervaldi. freistingum gt n annars...

verirEitt sinn sat g sporvagni, sem var r timbri og lklega san um aldamt. settist einn slkur offiser sti hinum megin vi mig og opnai skjalatskuna sna. henni var mjlkurflaska og braubiti. Ekkert anna. Hann maulai bitann sinn og saup mjlkinni me etta brostna augnar tilgangsleysis og vonleysis, sem var svo sammerkt me v flki, sem var vegi manns.

Vetrarhllin ea Hermitage var ein glsilegasta hll heimi. Hn st arna vi Nevubakka og menn bentu stoltir klnagt vi innganginn, sem bru byltingunni vitni. Veri var a reisa margra mannha htt skilti af Lenn vi gafl hennar. Arir voru a skreyta allt me blrauum fnum vi torgi, ar sem Ptur mikli trnai ofar llu slu. a var byltingarafmli vndum, Oktberbyltingin, "frelsunin." Mr sndist eftirvntingin fyrir essum tmamtum vera fjarri snd verkamanna, sem unnu etta verk. Hr var flk skuggar. Einstaklingseli hafi veri afnumi me valdi. Enginn st t r. Allir voru eins og foruust a draga a sr athygli.

Trppur  vetrarhllVetrarhllin var opin til hungar auvaldinu. anga komu Rssar til a fussa og sveia yfir lystisemdum mannlegs hugvits og handverks. Hr komum vi til a sna essum smu gildum lotningu. arna gat a lta tskorna marmarastiga, tignarlegar styttur, gyllt laufskr og lamineru glf me trlegu mynstri. Risastr mlverk voru veggjum af fyrrum valdboum essa vfema lands gullslegnum rmmum, sem nnast blinduu augu orlausra drengja fr brujrnsmekkunni norurhjara.

Allt, sem g hafi ur s fll skuggann fyrir hinum minnsta grip, sem fyrir augu bar. Herbergi eftir herbergi, salur vi sal af gulli og gersemum. Eitt herbergi hsti bara klukkur, sem ekki er hgt a lsa orum. Anna hafi bara taflbor og taflmenn, sem gerir voru af slkum hagleik a g hef aldrei sar s nokkurn samjfnu. Svo voru meistararnir sjlfir arna.

old-manMichaelangelo, Rafael, Rembrant og nnast allir af hinum stru meisturum vireisnarinnar og hgnfunnar prddu essa sali. Manni entist ekki tmi til a skoa nema brotabrot af essari dr; rtt skyggnast inn fyrir anddyri. Gamlar Babskur stu dottandi ea sofandi stlum og gttu aufanna. g gat gengi upp a mynd af gmlum manni eftir Rembrandt og lti fingurna la eftir pensildrttum meistarans... sem ur var stjrna af lifandi taugum, eins og Jn Helgason orti rnasafni. g var eins og utan lkamans essum tfraheimi. Kroppai myndir eftir aldna meistara eins og mig vri a dreyma. Meitilfr Michaelangelos voru snileg klrari styttu af krjpandi dreng og g tengdist essum eldhuga og snillingi gegnum snertingu vi essi hrjfu fr.

arna opnaist fyrir mr nr heimur. Mr fannst g skilja tilgang og eli listarinnar. Hann l handverkinu. Hvort sem um lj, sgu, mlverk, tnverk ea hggmynd var a ra, var a handverki, sem r v hvernig til tkst a hlutgera strkostlegar vitranir hugans. Hugsnir sem hinn bginn virtust eiga sr bsta ofan og utan vi manneskjuna. Leiftur fr alvitundinni. essi tengsl hugar og handar voru nausynleg til a koma essum au til skila, svo arir gtu noti. Fingur Chopin, slettur Pollocks, hrfnt ljsi hans Rembrands og geistlegur mikilfengleiki mannslkamans meitilfrum Michaelangelos. etta snerist allt um samband anda og efnis. Viringarleysi vi stareynd ea hlfkringur, dmdi sig sjlft undir mealmennsku ea sjlfhverfa sndarmennsku. List verur ekki til fyrir hjrnulegt kf og blaur, sem snst fyrst og fremst um persnu sjlfskipara listamanna. List er gun huga og handar til a jna einhverju ra fullri aumkt. a er skoun sem g mtai mr arna vi hvslandi kyrrina slum Vetrarhallarinnar.

michelangeloMikilfengleiki mannsandans var fjarri egnum Lenngrad. vert mti var essi dr tengd kgun auvaldsins hugum eirra og syndsamleg samkvmt rtttrnai kommnismans. eir su h en g mttialvitundinni sjlfri undir fjgur augu, ef svo m segja. Lygin var hlutskipti essarar jar. nau frelsi, ftkt auur, daui lf . litlu lktru trarbragadogma.

Byltingin var ekki bylting verkamanna. Hn var uppot valdgrugra menntamanna. Verkamenn voru ekki nema rf prsent af bum essa lands. Hitt voru bndur, sem leystir voru fr eignum snum og ltnir rla fyrir korngeymslur hinna nju herra, sem san dreifu uppskerunni a getta um hi vfema land - ea ekki - eftir v hvernig dagsformi var. Sex milljnir bnda uru hungursney a br fyrstu r byltingarinnar. Byltingareltan steypt ekki einu sinni keisaranum. Keisarinn hafi sagt af sr vegna uppreisnar hernum, lngu ur en hinir bitru menntamenn tku vi. Landi var srum og stjrnlaust og essir tkifrissinnar nttu sr umkomuleysi brra sinna.

slurkiBolsviki ir einfaldlega meirihluti Dmunni, Mensvkar ddi minnihluti. Bolsvismi er v ekki stefna ea hugsjn heldur einri eftir getta essa meirihluta er stri hverju sinni. eir sem settu sig upp mti essum meirihluta, voru einfaldlega drepnir ea sendir fangabir og milljnir hugsandi manna voru urrkaar annig t. Ekki a undra tt atkvagreislur vru samhlja eim b.

Mlfrelsi og skoanafrelsi var afnumi. Eignarrttur var afnuminn. Trarbrg voru afnumin og allar eignir kirkjunnar jnttar. Mtmli voru bnnu. Feralg og bferlaflutningar voru bnnu nema me leyfi yfirvalda. Yfirvld gtu lka heimta a flk flytti n fyrirvara milli hraa og skildi allar snar nytjar vi sig. etta var alri reiganna sem lagi samkvmt oranna hljan, skyldu egna sna a vera reigar. Mannlegt frumkvi var drepi niur. Ef verksmijur uppfylltu kvta sinn voru menn verlaunair me hrri krfu um framleg. a var til ess a menn httu a leggja sig fram. Mikill rldmur ddi meiri rldm.

NpurRssland hrundi innanfr og menn viurkenndu loks a kommnisminn var glapsn. landinu var fyrir forrttindasttt, sem kallaist Nmenkladan. Flk, sem fkk allt fr rkinu, sem hugurinn girntist. etta flk fkk rkisfyrirtkin silfurfati hendur eftir hruni og landinu var steypt andstar fgar auhyggjunnar einni nttu. a er ekki sri hrmung og jningar essa ga flks eru langt fr v enda runnar.

A tengja etta verkalsbarttu upp slandi, eins og margirgeru og gera enn, eru mr skiljanleg fugmli. Hr var bartta um jafnari kjr og rtt til a eignast ak yfir hfui. Rtt til a geta bori hfui htt. Rtt til mennta og heilsu. slendingar voru smu sporum og Rssar n eftir aldalanga kgun. Auurinn, sem fylgdi v a last sjlfsti og njta afrakstur fiskveia okkar, var til ess a byrjun stti aulegin far hendur og forrttindasttt myndaist. etta voru eldhugar, sem hagnaarvon og bjartsni leystu okkur r fjtrum ftktar. eir kunnu sr ekki magaml eins og manninum er tamt og urftu ahald. Vinstrimenn veittu etta ahald hr; tkst a leirtta jfnu og krefjast launa samrmi vi framleg; sna fram a me betri vikomu alunnar, yri vxturinn meiri og a allir gtu hagnast. Menn su loks tilgang me streinu og var umbuna fyrir. Rsslandi voru verkfll bnnu og engum leyfist a heimta meira en hann fkk. Geklofinn eirri tlkun a um skyldar hugsjnir vri a ra er augljs.

grsserVinstribarttan er bartta um sanngirni frekar en algeran jfnu. Bartta um a vi fum a njtavaxtanna hlutfalli vi uppgang efnahagsins. Bartta um a geta gengi me reisn og s sr og snum farbora. A geta teki sr hvld og noti lfsins utan braustritsins. Bartta um a geta hl a afkvmum snum og noti ess og gefi a sem andinn arfnast. Bartta um tjningarfrelsi, sem var grundvllur essa alls.

Ekkert af essu var raunin veldi kommnista. eir sem viurkenna a eitthva hafi hlutirnir skolast til Rsslandi, en halda v samt fram a hugsjnaofstki kommnskrar hugmyndafri eigi rtt sr, geta skoa Kambdu, sem reyndi a framkvma essa jflagsuppskrift samkvmt bkinni. Mori ar gerir Pol Pot samt a ktlegum wannabe vi hliina Lenn og Staln.

verkamennVinstri jafnaarstefnu er rf dag, stefnu sem byggir jfnum rtti manna til afkomu. Slk stefna getur aldrei stjrna v hvort menn eru duglegir ea latir ea jafn afkastamiklir ea greindir, jafn hgvrir ea grugir. ar jfnuurinn sr takmrk og er utan seilingar valdbosins. Hringamyndun og ausfnun frra einstaklinga dag, er akallandi ahaldsefni okkar. Vivrunarbjllurnar hringja allstaar. jfnuurinn eykst rttu hlutfalli vi vaxandi hagtlur. Frumskgarlgml frjlshyggjunnar rkir ar sem lgin eru sveig og beyg gegndarlausu grai hinna fu kostna hinna mrgu. Lgin okkar n ekki yfir samrsglpi og viskiptasileysi. Fyrirtki eru einstaklingar me kennitlu og eiga a lta smu lgmlum og egnarnir. Fyrirtki taka aldrei byrg n vera au sett fangelsi. Hr valsa fulltrar auhyggjunnar t og inn um ingi og breyta lgum, afnema verlagseftirlit, lkka sig skatta, rmka viskiptalg, selja sjlfum sr sameign jarinnar og lia rkisvaldi kerfisbundi sundur. Valdi, sem er okkar eina haldreipi um samtryggingu. Enginn flokkur hefur lofa a sporna vi essu. Vinstrimennska dag er hjktlegt framapot rmantskra nttrudrkenda.

Jafnaarmennskan hefur veri skrumskld plitskan rttrnaarfasisma, sem segir umburarlyndi og viringu fyrir llu vera algilt. Gagnrni er mgandi og frelsi til hennar takmarka. Ritskounarandi sovtrkjanna svifur ar yfir vtnum.Samflagsumran er gslingu mgana og heilagrar hneykslunnar.Ef krafan er a hommum, s snd viring, skal einnig sna trarbrgum, rstihpum, skounum, stefnum og markmiumviringu og umburarlyndi, sama hversu andflagsleg umgjrin er. rstihpar ra fr. Markmi jafnaar marg klofin persnulegum ktingum og tribalisma.

Umburarlyndi sr takmrk og er ekki algilt og ekki erhgt a neya neinn til ess frekar en a neya einhvern til a vera glaann vi hva sem er. Mganir a blsa v tjningafrelsi er ofar slku. Mgunin liggur alltaf tlkun hins mgaa og n er slkt nota a vopni til a drepa niur orruna eftir hentugleikum. Raunar er mgun vsasta merki um a s sem mgar, hafi snert vi sannleikanum. Kalli maur horaann mann feitann, hlr hann en kalli maur feitan mann feitann, mgast hann. annig virkar a.

kambodiaa er rennt lkt, hugmyndafrin, sem samflag byggir , mennirnir sem tlka hana og framkvma og svo flki, sem arf a lta henni. Vi sem ltum erum 90% jarinnar. a er v ekki spurning um rtt okkar til a sporna gegn kgun og spillingu, heldur vald okkar til a halda slku skefjum. a vald tti a birtast v, sem upp r kjrkssunum kemur v hr rkir lri a nafninu til a minnsta kosti.

g hef t reynt a mynda mr skoanir t fr reynslunni. Reynsla mn unglingsrum af siglingum til Sovt sannfri mig um a jfnuur er mgulegur upp a vissu marki, sem takmarkast af misjfnuupplagi og getu einstaklinga. Jfnuur arfnast stugs og kveins ahalds, annars eru sumir einstaklingar vsir me a ganga of langt, eins og reynslan snir. Forsj og rkisafskipti eru ekki hnjsyri, eins og skilja m af hgrimnnum. au eru grunnur okkar samflags. Vi erum rki. Forsjin og afskiptin eiga sr einnig takmrk. a felst orinu jfnuur. Agi sn takmrk og frelsi sn takmrk, jafnt uppeldi barna sem uppeldi jar. Engin pilla leysir a af hlmi.

hamingjusm fjlskyldag missti strax sjnar af flgum mnum Lagarfossi; fr orskastr eins og g segi fr fyrri frslum hr. g heyri af Dodda vini mnum "Deyjara". Hann drap mann li nrsntt, nokkrum rum sar, og var kallaur Doddi "Drepari" okkar kaldhnu kresum eftir a. Hann sat 10 r fangelsi en var ekki binn a njta frelsis nema einn ea tvo daga ti egar hann drap annan mann fylleri. N er hann kallaur Doddi "Double" og br enn Litlahrauni.

Vi erum misjfn mennirnir og eigum ekki alltaf samlei. Vi erum grug af v vi ttumst skort. Vi ttumst skort af v a vi erum grug og hfum tami okkur a hrifsa til okkar gin n tillits vi samborgara okkar. ess vegna urfum vi a vera stt um kerfi, sem veitir okkur ahald.

eitt og samofia kerfi arf a byggja jafnvgi mannlfsfganna. Hinum gullna mealvegi. a theimtir lka stuga vinnu. Endanlegar patentlausnir eru ekki til. Andstur eru einu sinni annig gerar a r geta ekki n hvorrar annarrar veri. Ekki er hgt a trma annarri n ess a trma hinni. Slkt er einfaldlega ekki hgt. a su Karl Marx, Engels, Lenn, Staln og Pol Pot ekki fyrir. ar skilur milli raunverulegrar menntunnar og hugmyndafrilegrar innrtingar. Eitthva sem lrist lfsins skla, en tplega rykfallinni akademu.


a er Frost Helvti.

rssnenska stafrfi.g hef sennilega tt afar undarlegur unglingur. g notai hluta fermingarpeninganna minna til a kaupa Lingaphone-nmskei Rssnensku og l svo yfir v lngum stundum; fi mig a spyrja hvar salerni vri og hvar sporvagninn stoppai. Maur var a lta sem maur vri frostbitinn og dofinn vngum, lta orin myndast hstakirtlunum ea efst brjstinu, til a frambururinn yri sannfrandi. Jablaka: Epli; Knga: Bk; Morosne: Rjmas.

Letri virtist eins og rnir vi fyrstu sn, en svo s maur a flestum tilfellum var aeins bi a vxla tknum, var lti ml a lesa. P var R, X var H og C var S. Esshljin voru arna fyrirferamest og ttu au flest tkn fyrir misjfn blbrigi essa hljs. R spegilskrift var Ja og N spegilskrift var og H var N. Svo var Grskum bkstfum hrrt arna saman vi eins og Lamda, Gamma og P. etta var einskonar dulml a lta. g hafi oft gert dulml fyrir leyniflgin okkar strkanna. Svarta Hndin tti sitt og Silfurkpan anna, svo etta var ekki algerlega framandi fyrir mr..

lrdmuretta var skemmtileg stda, en g hef ekki hugmynd um hvers vegna etta fangai huga minn. Lklegast var a Ngranni minn Helgi, hafi haft hrif ar . Hann var mikill kommi og prfessor fornslavneskum sgnum, giftur Rssneskri konu, henni Dnu og kenndi vi menntasklann. g hafi fengi vintrapltuna Brmensk Msikant lnaa hj honum og reyndi a ra hva sagt var sngvunum. Gtarog, Ibbtk-voru greinilega gtar og hani. Helgi og pabbi rifust stundum um kommnismann yfir glasi og var oft fjr v karpi, hnefar borum og hoppandi gls, srstaklega ef Jn Baldvin var me. Hann bj j sama hsi og Helgi auk Gujns Fririkssonar Reykjavkursagnfrings. Gfur essara manna heilluu mig. Heimsborgarabragurinn og leurbttu flauelsjakkarnir, ppurnar og eiginleikar eirra til a glma vi lfi strra samhengi en laut a veri og fiskveium, fyllti mig lngun til a kanna andans vfemu lendur.

lagginnEkki hafi g nokkurn grun um a essi lrdmur myndi ntast mr, hva aeins ri sar. etta var eins og einhverskonar forvitrun. Brur frndi minn og Einar skuflagi minn, sem voru rinu eldri, fru siglingu me Hofsjkli og sgu mikil vintri af sr egar heim kom. g vildi reyna etta lka og munstrai mig Lagarfoss gamla, sem var mibyggur klfur me strum strompi eins og skipin Tinnabkunum. Hann var orinn gamall og reltur; hnoaur saman en ekki rafsoinn. Skip af smu kynsl og gamli Gullfoss.

a vakti undarlegan firing maganum a sj sland skkva kjlsogi. Eftirvnting, sknuur, vissa. g hafi aldrei t fyrir landsteinana komi. Ekki lengra en a stikla t steina flarmlinu heima. Fjlskyldan hafi j fari til Mallorca, en g kaus a vera heima og fann enga freistingu v a upplifa a sama og allir arir hfu upplifa. Grsaveisla, sangra, matareitrun og hellaferir. , nei, ekki hugsuurinn g. g fyrirleit alla slka hjarhegun og kldraist forinni heima, hli a fyrstu sprum alkhlismans og samdi lj um tilgangsleysi allra hluta.

mrmansk  dagg var smyrjari vl samt Dodda nokkrum. Vi urum bestu kunningjar og skottuumst me koppafeiti um vlarmi og smurum koppa ea bensnrifum vlarhluti. a var mikilfenglegt arna niri. Risastrir strokkar og sveifar sem bulluu og sprautuu olu um allt. g tri varla strinni essu. Vi skautuum fram og aftur um stlglfin eins og skautahlauparar egar veltingurinn var sem mestur og vorum alslir me starfi. Lagarfoss var stttskipt skip me afbrigum. Vi Doddi vorum me sr messagutta, sem jnai okkur tveim til bors. Svo var vlamessi fyrir vlstjra, yfirmannamessi, hsetamessi, restrasjn og sr Plss fyrir skipstjra og fyrsta vlstjra. a var rkmannlegur salur, sem hefi geta rma alla hfnina. ar hfu eir jnustustlku og svo hfu eir ernu a auki, til a rfa undan sr. Lagginn var lka faregaskip v ar voru nokkrir faregaklefar, en aldrei man g eftir farega um bor. a var vst liin t a spjtrungar, menntamenn og skld sigldu me fragtskipum milli landa.

eir sem lgst voru settir, svfu aftur hundakofa, sem var smlyfting aftast skipinu, me eins manns klefum, sem fullir voru af kakkalkkum, svo a snarkai undan ftum manns ef maur gleymdi a kveikja ljsi ur en fari var r koju.

hfnin  mrmanskFyrsti fangastaurinn var Mrmansk. Nyrsta nrassgat, sem siglt var til. a var hlfgert sjokk a koma anga. Maur s reykjarmkkinn yfir borginni lngu ur en hn kom ljs. Mefram innsiglingunni voru sokkin skip og afvelta kafbtar fr heimstyrjldinni eins og arna hafi ori strorrusta. etta var eins og a sigla inn fordyri helvtis. Gamlir kafbtar voru enn a dugga um hfnina og allar manneskjur voru daar smu langsaumuu gru vattflkurnar, hnpnar og gleisnauar a sj. g minnist ess ekki a hafa s nokkurn mann brosa essari borg. arna var enga sgu a sj, aeins grngrar blokkir mefram breistrtum, sem skru borgina einangru hverfi, ekki lkt austurborg Reykjavkur. Enga ara borg hef g s minna meira Mrmansk, hva skipulag varar.

illmenni Lenina voru fir blar arna. Aalega risastrir trukkar me seglyfirbreislum og dapurlegir strtisvagnar me gormhlykk miju. Einn og einn Rssajeppi skottaist hj ea Moskowitch me dularfullum mnnum leurhttum. Yfirleitt voru eir fullsetnir eins og a glpafjlskylda gamanmynd vri sunnudagsbltr. allri essari stru borg sst nnast enginn ftgangandi. Flestir voru hermenn me kaskeiti, sem voru frnlega str og kjuleg eins og farsa eftir Dar F. Frosti smeygi snum kldu krumlum inn a beini og vonleysi fyllti lungu manns hverjum andardrtti. etta var hi sannkallaa helvti. Og a var frost helvti, a get g bori.

Vniski kaldastrsins var alsrandi arna og flk fr undan flmingi ef maur yrti a ensku. etta var hfuborg ttans og niurlgingarinnar. Vi skipuum upp frenum fiskblokkum . Ef kassi datt sundur, hvarf hann augabragi inn kvi verkamannanna. Vi mttum ekki fara me myndavlar land og hermenn tku passann af okkur skiptum fyrir srstakan landgngupassa. Ekkert var hgt a fara nema sjmannaheimili og ar gtum vi drukki vestrnar veigar n ess a vera spurir um aldur. arna gi saman rumpul af llum jernum. J from land? Me from land too, Christmas land. Captain Cook. Yes?

usssarna var g tekinn afsis af alvrugefnum manni, sem vildi fra mig um Lenn og hina strkostlegu byltingu. Hann gaf mr fullt af bkum um hamingjulandi, en eitthva tmahlj var sannfringu hans. Or hans voru lka hrpandi mtsgn vi a sem fyrir augu bar. g skildi ekki kommnisma frekar en Krsjoff, en visgu sonar hans er sagt a Krssjoff hafi aldrei geta tskrt essa hugmyndafri fyrir syni snum og fari undan flmingi er hann var spurur. Allt var vont Rsslandi nema heitt braui, sem vi fengum um bor. Af v var sterkt gerbrag en a var gott svona heitt og ferskt. Skkulai var eins og kak steypt tlg, lmonai smakkaist eins og safi af niursonum perum og sgaretturnar hfu sta angan sem minnti blndu af srheyi, brunnu gmmi og tflu. Allt Rssland bar ennan stsra, velgjukennda fnyk.

Utan vi sjmannaheimili voru Bsarnir. a voru svartamarkasbraskarar, sem vildu kaupa Amerkansk sgarettsk, Tjng gmm og muna eins og gamlar gallabuxur, sk, varaliti. Sumir voru svo djarfir a spyrja um vestrna tnlist me mikilli leynd. J xeve Jra Xeep? Easy living, yes? etta voru miklir tffarar sna landsvsu en Gu minn gur hva okkur fannst eir sorglega hallrislegir allt of stuttum gallabuxum, slitnum btlaskm og leurjkkum, sem stu eim beini. Lgreglan sveimai arna kring gulum og blum Rssajeppum en lt essa verslun a mestu reitta. ttinn leyndi sr ekki hj bsunum og stundum hurfu eir s svona eins og jrin hafi gleypt . Lgreglan reyndi stundum a leggja fyrir okkur snrur. Eitt sinn stoppuu eir okkur og spuru: Porngrafa? Vi knnuumst ekkert vi slkt. drgu eir upp snja mynd af konu sundbol me hndina eggjandi aftur fyrir hnakka. etta var ekki lkt ilmspjldunum, sem svo lengi voru hvimlei leigublum hr. Vi gtum ekki anna en brosa. No pornografa, sorry. etta spjald var sennilega opinber tlbeita, sem eim var thluta fr flokkstjrninni til a stemma stigu vi vestrnni rkynjun essari hborg menningarinnar norri.

byltingin og brnin hennarg var feginn egar Mrmansk hvarf aftur mengunarmistri og shafi blasti vi stafni. Mr var ljst mnum unga huga a hr hafi veri framinn strfenglegur glpur. Byltingin, sem raupsamir sparikommar uppi slandi rmuu sngvum snum, gaf engin fyrirheit um slkar hrmungar. Sj roann austri! Sungu eir blindri ffri. a var augljst llu a eir hfu anna hvort ekki komi til Sovtrkjanna, ea a eir hfu veri teknir sightseeing a htti flokkseltunnar og seti veislur Nmenkladunnar, sem var viurkennd forrttindasttt.

rssabarna a taka eignartt af flki var til ess a drepa lfsvilja ess og huga til vaxtar. Marx og Engels hfu gert regin feil hugmyndafri sinni ar. a er me llu skiljanlegt hvernig essi menntuu gfumenni gtu mynda sr a hgt vri a afnema einstaklingseli, persnufrelsi og steypa flk eitt allsherjarmt vlrnna egna, me hugmyndafrilegu pennastriki. a sst dauum augnarum flksins Mrmansk. essir Gyinglegu dekurdrengir fr skalandi, sem su fyrir sr nja herleiingu heimsins til hins fyrirheitna lands samneyslunnar, hfu voga sr menntahroka snum og sjlfhverfu a a vri vert a lta slkar hugmyndir reyna n tillits til frnarkostnaar samborgara sinna. eir eiga alla mna fyrirlitningu skili.

A vsu var kommnisminn skrumskldur Sovtrkjunum eins og allstaar annarstaar. a ir ekki, eins og margir segja, a etta s g hugsjn raun, vri henni fylgt hrgul. a er aumkunarver ffri. Skrumsklingin tti sr sta vegna ess a a var ekki hgt a fylgja henni hrgul. Hugsjnin fl sr grundvallar yfirsjn, sem er hi treiknanlega mannlega eli. Fyrir a ltu 50 milljnir manna lfi Sovtrkjunum einum og eru enn a deyja dag.

Framhald essarar sgu birti g svo sar.


John Frum mun koma aftur.

1ann 15. Febrar hvert r er John Frum dagur eldfjallaeynni Tanna ngrenniVanuatu suur Kyrrahafi. fara eyjaskeggar saman upp hstu tinda eyjarinnar, ar sem eir hafa reist turna og ba endurkomu John Frum, endurlausnara eirra.

Flkibr til langa flugbraut hum og byggt sr eftirlkingu af flugvl r plmalaufum og bambustil a lokka frelsarann til sn. "Vi erum hr. Hvenr kemur ?" Svo ba au hgvr og ltillt fram yfir slarlag eftir a Jonh Frum birtist af himnum og uppfylli fyrirheit sn. Ekki hefur hann komi enn. Flki missir ekki vonina og hefur gert etta af dygg hverju ri fr rinu 1942, ea ar um bil.

2Hver er essi John Frum og hver voru fyrirheit hans? Hvaan kom essi furulegi trnaur, sem dag sna srtku sngva, tilbeislu og ritningu? Ritningu sem m.a. segir einhverskonar heimalagari ensku fr vitrunumsem brust spmanni eirra eftira hannhafi drukki tfradrykkinn eirra, Kava:

"At evening kava comes John Frum. -Take up kastom and cargo I will bring. Leave missions and join the hills. Burn all money and make feast for I am come. Come with war. Come USA. Come with Cargo, where comes night. I am John Frum America.And when comes day and America is gone. When comes John Frum? Come home, Come home."

3 kyrrahafstrinu hfu essar eyjar egar veri numdar trboum kristinna fr v 19 ld. Trboarn hfu banna flkinu a stunda sii sna og einfalda nttrutr og refsa fyrir brot slku skikki. Flki var ngt og sorgmtt. eim var upplagt a temja sr nja si, njar bnir, ntt tunguml,vinna fyrir peningum oglta nju valdi. eim var banna a dansa og drekka Kava og ttu a klast og blygast fyrir nekt sna.

a var sorg og tm brjsti margra og gmlu gu jarnru tmarnir a baki. a ba og fri frnir og bnirnar voru heyrar.a kom str.

Drunur heyrust fjarska sem fyrirboi nrra tma. Silfrair risaguir birtust himnum me miklum gn og r eim fllu svfandi gjafir. Matur, verkfri, myndabkur, fnar, mlhlutir og hva eina sem flki hafi draumum snum aldrei geta mynda sr. Gjafir af himnum. a hfu veri erfiir tmar. Eldfjalli Tanna hafi gosi lengi og spillt lfsskilyrum. Fellibyljir hfu fari um eyandi afli. Tmasetningin hefi ekki geta veri betri. Flki var fullt vonar um betri t. Ogbirtist John Frum.

4Honum er lst sem hvtum manni klum me glitrandi stjrnum. Ltill vexti, gur gefandi og glalegur. Hann deildi sorgum flksins og hvatti a til a sna baki vi trboinu, sna til hanna ogtil hinna gmlu sia. Hann sagi eim a hafna vestrnni menningu og nau trboanna; sagi eim a brenna peninga og sna heim frisld fyrra lfs. Hann ht v a koma aftur me vrur og gjafir. 15. febrar myndi a vera. En hann gleymdi a minnast hvaa r a yri.

Flki fr a boum hans og virtist finna hamingjuna a nju tmalausu og frumstu lferni hunum. hverju ri san, hefur a mtt smu stai vtt og breitt um eynnaog bei. Enn dag hafa au ekki gefi upp vonina. "Hann mun koma." segir a me fullvissu augum. "John Frum America will come." Einmitt: John from America. Jn fr Amerku.

5 essum rum mynduust raunar fjldi slkra trhpa, sem almennt eru kallair Cargo Cult. Einn hpurinn tri Prins Philip, sem kom arna me ungri konu sinni sar; Elsabetu drottningu. a var lngu eftir birtingu John Frum og s hpur henti fr sr eirri tr fyrir skmmu, eftir a trboarnir sndu eim rursmynd um Jes.

Trin John Frum hefur enn stai allt af sr og fulltrar hans hafa fari til Amerku leit a honum og meira a segja tt fund hvta hsinu me ritara Bills Clinton. When comes John Frum?

Enginn veit hver hannvar og lklegast er a hann hafi di strinu ef hann nokkru sinni var til. Kannski gleymdi hann eim. Lofor hans lifa samt enn og enn bur flki og ltur gang annarra trboa sem vind um eyru jta. Hvtasunnumenn og 7. dags Aventistar, flk sem boar heimsendi, refsingu og hft. Nei, er betra a ba gjafa John Frum og treysta endurkomu hans. John Frum America.

Flugvlar eru nnast daglegt brau dag, en r lenda Port Morrisby en ekki brautum Roso og Makeo ttflokkanna. Porrt Morrisby er gildra hvta mansins, sem fangar guina og gjafir eirra. En Jon Frum skildi eftir lofor og hann mun koma aftur. a er hin andlega afstaa til vonar um veraldleg gi. Hr essu lfi en ekki ru.

tanna sjmaurMr vknar hlfpartin um augun a sj etta og lesa um a. Ekki af sorg yfir ffri ea yfirgangi trarbraga, eins og margir myndu tla, sem ekkja mig, heldur af glei yfir fegur essa einfalda og einlga trnaar og endalausu vonar hi ga. Vonar, sem virist raunarsvo vonlaus. En etta flk er heilt og fallegt og syngur frelsara snum lof. Dansar og syngur. Vakir vi eldinn og segir sgur af John Frum. a er einhvern djpan lrdm af essu a draga. Engin lgml, sifripostillur, leitogar, stofnanir, bitlingar, krfur um skilyrislausa undirgefnin neitt af v sem trarbrg okkar bera me sr. Bara glaleg hglt og drepandi von hi ga. a er ekki hgt anna en hrfast.

Vestrn menning og trismi er a sjlfsgu gri lei me a spilla essu dag og hafa bar Tanna helstu tekjur snar af v a selja tristum minjagripi og halda dans og sngskemmtanir fyrir yfirltisfulla vestrna fitukeppi, sem lta tr eirra me gltlegri vanknun. Trboar berjast einnig vi a eya essari "villutr" og linna ekki rri snum og ttaprangi. Nveri hafa blug tk ori, eftir a kristinn trflokkur reyndi a vinnaJohn Frum flokkinn yfir me hnfum og svejum undirstjrn spmanns eirra Fred Nasse, sem trir v a hann s a vinna verk drottins. Rk Nasse fyrir Kristnun Frum-verja er s a Jes og John Frum, su raun sami maur. ar hafii a.

Hr mnlgast frekari upplsingar um efni almennt.

Hr eru nokkur myndbnd um efni:

Tnlistin eirra er falleg og srstk og einhverskonar blanda a Polynesskum sng og vestrnni trartnlist auk ess sem Regge og Hip hop hefur haft einhver hrif sinni t. Hr er sm krttleg samkoma.

Hr eru fleiri tenglar. Tengill 1. Tengill 2.Tengill 3.

Hr er svo sagan stuttu mli.


Smaurinn Blindi.

verkamenn

g fr a velta upp gmlum sgelgjunkum vi Gunnar, vin vorn, Svafara, sem flu sr vangaveltur um a a allar gjrir okkar, or og athafnir hafi hrif lfi umhverfis okkur lengra ea skemmra samhengi. Vi vitum a oftast ekki ea hugsum ekki t a en allar hrringar hins sbreytilega heims hafa sn hrif stru og smu. Stundum strax...stundum eftir aldir.

Hugsanir okkar og gjrir mta lf okkar. Vihorf okkar til lfsins og samferarmanna stjrna lan okkar og vikomu, en ekkert geistlegt afl, sem heldur registur um hrringar okkar og kemur svo me launaumslagi efsta degi, fullt ea tmt. Allt sr eitt allsherjar orsakasamhengi. Til ess a vera ekki of djpur og tyrfinn hrna, langar mig a segja ykkur sanna sgu essu til tskringar.

essa sgu heyri g gamlan mann segja, en hann er n lngu dinn s lingur. Sagan er a sjlfsgu ekki orrtt endursgn en er eitthva essa lei:

"egar g var um tvtugt, var g a vinna sem verkstjri vi eina af fyrstu stru virkjununum hr. a voru mikil uppgrip fyrir mig svona ungan mann og mikil byrg, sem mr hvldi. etta var rum hafta og mistringar og atvinnustand bgbori vast hvar, svo g var einn hinna heppnu m segja. Af essum skum var mikil skn strf arna en sjaldan, sem losnai plss nema fyrir einhverja gfu, slys ea veikindi. Var v eins daui oft annars brau v samhengi.

g var stugt a vsa mnnum fr og lei illa yfir a urfa a sna slka festu ogvirast svoharlyndur, v margir voru eir sem voru barmi rvntingar og hfu fyrir rum a sj. En etta var engin ggerarstofnun v miur. avar lkaeitt vikva minna.

smaurinnEinu sinni kom til mn ungur og prur piltur og ba mig um vinnu. Hann hafi fyrir veikri mur a sj og systkinum, en hafi veri atvinnulaus marga mnui og sst a holdafari hans og klaburi. Augun voru me votri slikju beiningarmannsins og hendur og haka skulfu. g ekkti til hans heimab mnum og vissi a hann var heivirur og gur og sinnti snum framar sr, svo g lei slarkvl fyrir a vsa honum braut. En svona var veruleikinnog lti gat g gert, tt hann vri svo aumur a g yrfti a lna honum fyrirrtunniheim.

Sla essa dags var g vi strf og pilturinn vk ekki r huga mr. kom til mn einn af verkamnnunum og minnti mig a hann vri a flytja erlendis og var a rtta a launin kmu rttum tma, svohann kmist burt, viku seinna. g hafi gleymt essu og skyndilega fkk g eina af mnum vitleysisflugum hfui, sem oft hafa komi mr um koll lfsleiinni. g hljp niur veg til a g a horaa piltinum, v gvildi a bja honum starfi. a var vika a g mtti a en g vildi ra hann strax eitthva smlegt og hugsai mr a g myndi greia honum sjlfur essa fyrstu viku ef g lenti vandrum fyrir frumhlaupi.

Afi og strkur etta var vanhugsa og hefi geta kosta mig sjlfan vinnuna, en g lt slag standa. g fann drenginn ar sem hann sat steini og bei rtunnar, og ri hann. Hann fr a grta, svo hrrur var hann. A vsu urfti g a leita logandi ljsi a einhverju smlegu a gera fyrir hann, ar til staan losnai, en a blessaist. g s eftir essu fyrstu og blvai mr fyrir veiklyndi,en a kom ljs a essi drengur var afbrags verkamaur, tsjnasamur og duglegur og lynti vel vi alla menn.

Til a gera langa sgu stutta, felldu hann og ein af ungu matseljunum okkar saman hugi og var a dpra en matarstin ein, v au giftu sig um veturinn. Hann vann svo hj okkur nstu tv r ea svo og san missti g sjnar af honum og gleymdi honum svo tmans rs.

g giftist fr a ba og eignaist brn eins og gengur og gerist. Mrgum rum sar kom dttir mn til mn og var svolti hikandi og taugastyrk. Hn sagist vera orin stfangin og komin me krasta, sem hn vildi kynna fyrir mr. etta var mr eilti fall v slkt ir a barni mitt hyrfi braut innan tar. Hn sem hafi fyrir leiftri einu krt vi barm minn lti barn. N var hn fullvaxta og sjlfst kona, stolt mitt og glei. Mr var v ekki sama hver essi kaui var.

afi og strkur vi sjDrengurinn reyndist bi prur og gjrvilegur og kunni g strax vi hann v a var eins og g ekkti eitthva honum. a voru augun og hollningin ll og kvenir taktar, sem g ttist ekkja en kom ekki fyrir mig. Skringin kom strax vi fyrstu eftirgrennslan. etta var sonur verkamannsins, sem g hafi aumka mig yfir og matseljunnar ungu virkjuninni forum.

au giftu sig sar og eignuustyndisleg brn, dttir mn og hann og n egar g sit ti gari ellinni og horfi au leika sr, ea egar au kra vi brjst mrog g fa segjaeim sgu, fyllist g essari undarlegu glei og akklti yfir undrum lfsins. akklti yfir essari gjf sem fyllir gra daga mna ljsi og flskvalausri elsku.

Vierum okkar eigin gfu smiir stru og smu n ess a tla a n vita. lfinu uppskerum vi eins og vi sum. a eru gmul sannindi og n. Vi erum lkariblindum smanni og er a oft tilviljunum h hvort uppskeran er g ea ill. a er v vert a leia hugann a hugsunum snum og gjrum hverja stund, v uppskeran kemur hjkvmilega. Mn reyndist vermtari en gull og gersemar."


Mann-virki.

mannvirki 2g hef veri a hugleia streitu og hrif hennar okkur. g hef enga lknismenntun en apparati maur er eitt af mnum mrgu hugasvium. Til a draga saman skilning minn streitu langar mig a segja litla dmisgu.

Hugsum okkur mialdarvirki me vgalegum virkisgari, sem tla er a verja bana fyrir utanakomandi rsum. etta virki er undir elilegum kringumstum vakta af nokkrum vrum, sem spgspora fram og aftur um vegginn og standa vr vi hlii. eir athuga gaumgfilega , sem koma utan a og vilja inn, skjta jafnvel ara, sem ekki snast frisamlegir. gum degi eru verirnir tiltlulega fir og afslappair. Sumir dotta jafnvel verinum.

varnir miju kastalans br leitoginn vi tiltlulega gott atlti. Abnaur hans er betri og urftafrekari en hj llum rum enda mikilvgt a hann s jafnvgi og li vel. Hann sr nokkra dygga jna og rgjafa sem hann treystir. Hann metur og vegur allt, sem honum berst og tekur kvaranir um hvernig bregast skuli vi. Leitoginn vakir yfir llu og reynir a stra hj misklum skynsaman mta og stjrna samflagi snu af rttlti. Hann er vel liinn og vitur og flki treystir honum tt hann taki stundum afar hart v, sem raskar jafnvgi samflagsins. Hann jnar flkinu og flki jnar honum.

mannvirkiSamflag flksins er milli virkisveggjar og kastala. a virist margtt og flki en er a raun ekki. Hver hefur sitt svi til lfsviurvris og sinnir v af dygg. Menn rkta og halda dr, vefa, sma og hreinsa gturnar, svo eitthva s nefnt. Hvert starf er einhverskonar gildi, ar sem brnum eru kennd strf foreldranna og taka vi af eim, eins og var mildum. Allir hafa ng a bta og brenna. Vatn er stt , sem rennur skammt fr og eldiviur fenginn skgi rtt utan vi virki. n essa og akurrktar, vri lfi allsendis mgulegt.

Einn daginn, fru leitoganum a berast frttir um allskonar astejandi gnir me sgumnnum utan r heimi. ljsir hfingjar stu um a rast virki. Hamfaravetri var sp og stormum. Menn stu um a brenna skgana og akrana, menga ea stfla nna og taka fr eim lfsviurvri.

Ekkert var a sj utan virkisveggjanna, sem benti til essarar utanakomandi rsar, en ef menn su reyk ea jreyk fjarska, var v vallt teki sem hugsanlegu merki um a vinurinn vri a draga sig a. Leitoginn var undir rstingi rgjafanna um a gera eitthva mlunum, svo hann setti alla vinnufra menn a styrkja virkisveggina og raai eim xl xl virkismrinn til a vakta vininn. Allir sem urftu t fyrir mrinn til a afla nausynja hfu me sr hp vara til a gta eirra.

montyverira var stigvaxandi uppnm og innan mrsins, enda var miki rask samflaginu. Varsveitirnar voru urftafrekar og skiluu engu til baka samflagi ru en a gta ryggis. Vinnulag jkst konur og brn og eir fu, sem su um nauurftir voru strfum hlanir. Flk var rmagna undan essu lagi og sumir risu gegn standinu, en voru bldir niur af hrku. Virki var a verja hva sem tautai og raulai og jin urfti a fra frnir til ess.

Brnin komust illa legg og sultur svarf a alunni, v varsveitirnar heimtuu allt og liu engar umkvartanir. Leitoginn fr meira a segja a finna fyrir skorti. Hirusemi sat hakanum og sorpi safnaist upp til betri tma. flun nauurfta var hgari og skilvsari, enda var aeins brot jarinnar a sinna v og nnast a rmagnast. Flk veiktist og d og margar inir sem su um innri uppbyggingu, lgust nnast niur. Miki efni og mannafl fr a styrkja mrinn og a var fr flkinu teki n endurgjalds.

mannslkaminnSkortur var eldivi og mat og fr flki a brenna hsmuni sr til hita og bora hsdr sn, sem gfu nausynlegar afurir af sr ur. Loks uru uppreisnir og sundrung innan mrsins og varliarnir snerust gegn eigin samborgurum v a reyna a stilla til friar. Flki hataist vi leitogann og stjrn hans liaist sundur einingu. Hann einangrai sig af tta vi tilri og lifi vatni og braui, sem honum var frt af eim fu, sem hann treysti. Ekki lei lngu, ar til rki etta lei undir lok. gnirnar utanakomandi reyndust munnmli ein ljsi sgunnar.

Vrnum mannslkamans er svipa htta. Vi hfum tvskipt taugakerfi, (sjlfrtt og sjlfrtt), sem stjrnast af heilanum eftir skynjun hans. sjlfra kerfi skiptist Sympathetic og Para-sympathetic kerfi. Para-Sympatska kerfi ("Rest and Digest"), sr m.a. um a bera nringu til innri lffra og verja lkamann skingum. nmiskerfi er fali essu kerfi. Blrsinni er strt herslustai og ber nringu til lffranna og heilans ar sem unni er bakterum og gkynja meinum, auk ess a vinna nringu r funni. Sympatska kerfi ("Fight or Flight") sr um varnirnar, stokerfi og vvana fight or flight ea bardaga, basl og fltta. Vi astejandi gnir fer hersla blrsarinnar t etta kerfi og tekur fr hinu kerfinu nringu og ara virkni, svo vi verum varnarlausari fyrir skingum, vinnum verr r nringunni og roskumst hgar a innanveru. stainn verum vi sterkari og sneggri.

ahfua er okkur elilegt a grpa til essarar skiptingar til a bregast vi astejandi vanda og afla okkur viurvris en vari etta stand lengi, hrynja innviirnir eins og lst er dmisgunni. A auki sr sta svipu breyting herslum heilanum okkar. Ennisblai, sem sr um hugsun og rkhyggju httir a f nringu en bakhluti heilans, sem sr um vibrgin er ess meir virkur. Vi venjulegar astur, skynjum vi me mihluta heilans, metum og yfirvegum me framhluta hans og bregumst vi fr bakhlutanum. Athafnir okkar eru v yfirvegaar og rttar. Vi gn, skynjum vi aeins og bregumst svo strax vi n yfirvegunnar. ess vegna sjum vi oft hve rkrnt flk verur, egar a reiist ea verur stressa. a gengur bara tveimur. Einnig virist tminn la hgar slku standi, v skynjunina vantar. a veldur oftar en ekki meiri streitu. Vi missum hugann undan okkur vibragi vi komnum gnum og erum fst framtarhyggjum. Heilsunni hrakar og vi reynum a bta hana hlaupabrettum en gerum hlutina aeins verri egar til langs tma er liti. En eru gnirnar raunhfar?

Hva nauurftir varar, urfum vi i lti. Skjl og yl, einhver grmm af fu og 1-2 ltra af vkva dag, auk srefnis. gnir samtmans ttu v ekki a vera af skorti. r eru bundnar vi hyggjur af hugsanlegum skorti.

Sjnvarp og arir fjlmilar eru vfrttir okkar tma. a heyrir til undantekninga a sj og heyra eitthva jkvtt ar. Terroristar sitja um lf okkar og illar jir hatast vi okkur. Jrin er vonarvl og okkur ba skelfileg grurhsahrif, fl og stormar, urrkar og orkuurr. Sjkdmsfaraldrar spretta upp og eru efni heimsfaraldra, sem geta lagt mannkyni a velli. SARS, Fuglaflensa, Eyni og hva a n heitir allt saman. Hagkerfi er ani og hrun er alltaf nsta leyti. N er uppgangur og v best a leggja allt til hliar og vinna eins og hgt er mean gri varir. Kreppan er handan vi horni. Vi skuldbindum okkur til framtar til a n sem strstum bita af kkunni og megum ekki missa r dag vinnu n ess a vera eftir me greislur og verum v a leggja enn harar a okkur ef vi missum r. Annars hrynur spilaborgin og lnveitendur hira allt, sem vi hfum rla fyrir. Vi erum viti okkar fjr af tta, orsins fyllstu merkingu. essar astejandi gnir eiga hug okkar allan svo vi num ekki a gefa okkur tma til a hugleia gang okkar og stu.

innri manneskjaEkkert af essum gnum eru nnasta sjnmli. r eru allar hugsanlegar gnir. Vi hfum hugann framtinni og gnum hennar og berjumst vi skuldbindingar fortarinnar. Vi erum v ekki hr og n, ar sem lfi sr sta. Ekki lengur vistdd eigi lf.

Lfi sr sta nna, me hverjum andardrtti sem vi drgum. Anna er mist fari ea komi. Komi gnir og ran, koma r og vi bregumst vi vi eim egar og . a er engin lei a gera a hr og n.

Ea eins og maur sandlum sagi eitt sinn: btir ekki spnn vi fi na me hyggjum.


Rassinn Angelinu Jolie.

File0016eir sem lesi hafa um upplifun mna Grnlandi tengslum vi kvikmyndatkur, mega treysta v a a er aeins toppurinn af jakanum samhengi skrtinna kringumstna brlti mnum um bheima. etta er skringilega firrtur bransi og fullur hgma og srgsku annan bginn og frnfsi og rldms hinn.

a er raun lglaus og landlaus lur, sem vinnur a essum myndum og auglsingum. Aldrei vsan a ra essu starfi. Enginn veit hvenr nsta hrota bst, eins og hj sjmnnunum og enginn veit fyrir vst hvort eir fi laun sn a fullu greidd. Oft arf a eltast vi au svo mnuum skiptir og stundum verur maur hreinlega a gefast upp til a halda slarheill.

etta er mski ekki vegna illmennsku framleienda heldur vegna ess a oftast er bjartsnin og metnaurinn svo mikill a menn leia hj sr augljsar stareyndir varandi kostna upphafi. etta er drt spil og samkvmt llu ekki a vera hgt a gera etta hr fyrir a fjrmagn sem tla er til ess. httuttirnir eru margir og oftar en ekki fer a rskeiis sem getur fari rskeiis eins og tunda er lgmli Murphys.

skgarfoss.rtt fyrir etta er a dyggur kjarni, sem tileinkar sig essa in og gerir ekkert anna. Bur bara milli verka og velkist bheminu ea sollinum eins og verkast vill, blankir og kvnir strskuldum vi skattinn og vaskinn. Til a lifa af hafa menn nefnilega einatt freistast til a hafa vaskinn veltunni sinni og eiga svo ekki fyrir honum, egar reynir. Menn iggja lka allt of lg laun fyrir etta og lta glepjast af upphinni, sem snd er tseldri verktakavinnu og sj ekki a eir halda ekki nema rijungi ess egar allt er fr dregi. Vinnutmarnir eru langir og krafan um framlag hfleg. Menn hafa teki skilgreininguna Flat rate fstur af Amerknum, sem ir a sami er um fasta upph fyrir daginn og mrkin sett vi 12 tma vinnudag n tillits til helgar ea yfirvinnu. Dagarnir vera undantekningalti miki lengri. Ekkert er boi anna en essi verktakaskilyri og engin samtrygging til formi launegasamtaka ea lfeyrissja. Ofan essa villimennsku btist svo a a vinna vi erfi skilyri llum verum, llum tmum slarhringsins og oft me lfi lkunum.

a er v strfurulegt a flk me fulla greind skuli leggja etta fyrir sig. Hvers vegna ltur flk bja sr etta?

Fyrst skal nefna a einhver misskilin rmantisering er essu, sem heldur mnnum eirri ranghugmynd a um gfuga list s a ra. ru lagi eru flestir me ann draum a gera sna eigin myndir, vera leikstjrar, kvikmyndatkumenn, handritshfundar ea framleiendur. essi tvhyggja fr menn til a bja sr hva sem er eirri tr a eir su a jna eigin metnai og frama. Flk hefur jafnvel unni frtt fyrstu myndunum snum til a byggja upp ferilskrnna sna ea Curriculum Vite.

wim wendersAllir eru a skrifa handrit ea eru me einhverskonar mynd prjnunum. Svo rija lagi eru a oft hin raunverulegu vintri og skemmtilega geggjaa flk sem fyllir ennan flokk. a sveipar etta drarljma. essi hpur hefur oft yfirbrag hinnar fordmdu hersveitar stri vi vonlaus markmi. (Mission Impossible) Mlaliar, sem lta hverjum degi ngja sna jning von um vn og villtar meyjar annarri vist. Einskonar Jihad.

Vi leggjum lfi slurnar fyrir piparminntubrjstsykur og ropvatn auglsingum. Oft eru etta erlendar auglsingar me fjrmagn upp tugi milljna me frgu flki, sem gefur manni tilefni sar til a namedroppa sm Kaffibarnum. Svo eru a stru bmyndirnar. Margir fara kvikmyndanm erlendis en fstir skila sr inn bransann, v a nmi loknu sr flk a etta er hvorki starf n umhverfi sem hentar hugsandi flki, hva fjlskylduflki.

Sem dmi um essa vitleysu minni reynslu er t.d. bjrauglsing ar sem vi byggum pall fyrir kvikmyndakrana og br fram brn Skgarfoss auk ess a reisa tvo turna fremst brninni me miklu sandfargi. etta var gert svo strengja mtti lnu yfir fossbrnina fyrir httuleikara a hjla vert yfir fossinn me hyldpi og fossann undir ftum. htta essa manns var engin samanbori vi okkar vinnu, en samt var hann hetjan verkefninu. Vi fluttum allt efni me yrlu arna upp og komum v fyrir blindandi anum n ess a vera ryggislnum, oft me trnar fram af fossbrninni.

Btur smu gerar og nan.Adrenalnfli essa daga var svo miki a maur svaf ekki. Horfi bara upp lofti bndagistingunni Drangshl me su eyrum og bei morguns. Vi vorum aeins rr, sem vorum ngu vitlausir til a gera etta, Finnur hj True north og rir Marrow. Vi minnstu mistk hefum vi steypst niur 60 metra hann fossinn. En etta tkst og allt virtist fyrirhafnarinnar viri. Leikstjrinn var enginn annar en meistari Wim Wenders, svo a hlaut a vera vit essu. g fkk meira a segja mynd af mr me honum S og Heyrt. Niurstaan var hinsvegar auglsing, sem engin lei var a sj hvort vri ger myndveri ea me tlvutkni.

nnur auglsing gekk t a sna fiskimenn veium Jkulsrlni. Til essa keyptum vi kvtalausan Btalnsbt (10-12 tonn) Djpavogi. Vi hfum hann jartuvagn, sem st mjg tpt me a velta eim krana, sem orpi bau upp . San var bakka me ennan vagn t lni og ar sigldum vi fram og aftur milli sjakana prflausir svona bt me llu. Vi sigldum nokkrum sinnum jakana og gerum gat btinn en a var bara fixa jafn um me ktti og krossvii. The show must go on.

Um bor hfum vi lifandi orska, sem g hafi fengi lnufiskara Djpavogi til a taka til hliar. g fr san sendibl leiindaveri me etta tveimur sjfullum fiskikerjum, sem g leiddi srefni til a halda eim lfinu. leiinni fll str steinn veginn fyrir framan mig, svo g var a nauhemla. Plasthlfarnar krunum rofnuu og strishsi hlf fylltist af sj. a var ekki mr urr rur, egar g k mistvar og tvarpslaus fram leiis a Jkulsrlni. Sennilega fyrsti maur, sem nrri er drukknaur bl mijum jvegi.

Bond -James BondTil a taka btinn upp, urftum vi a sigla honum upp kerruna og lta svo jartu draga hana land. etta gekk allt vel tt htta vri a jakar steyptu sr ea a vi myndum brjta btinn endanlega og skkva 1-2 gru kalt vatni. hefi maur haft sirka 15 sekndur til a bjarga sr.

a henti ekki etta sinn, en sar endurtkum vi leikinn near lninu og lentum uppi grjtgari og hvolfdum btnum nstum. g var frammi stafni me stjaka og man hvernig tminn hgi sr og hljin fr rekstrinum T forum spiluust fyrir eyrum mr. Straumurinn tk okkur og vi soguumst hratt tt a brimgarinum sunnan vi brnna ar sem dauinn bei okkar vs. Fyrir snarri Fjlnis staarhaldara lninu, tkst okkur a sna stjrnlausum btnum upp strauminn og sigla r httu. heyrist gjalla talstinni: Ok, great guys, fabulous value. Lets shoot one more for safety! Fuck you too guys! sagi Jn Hinrik kapteinn stina mti. No, fuck you three!

Jolie  sleanum mnum kvikmyndinni Tomb Raider hlaut g ann skrtna titil a vera Dogsled maker a var allt gott og blessa. Smai 12 Alaskaslea r aski og s um vihald eirra. milli norpai maur hliarlnunni og reykti me kuldalegum nunga me undarlega litlaus augu. Leikari a nafni Daniel Craig, sem var ekki miki nmer , en aut upp stjrnuhimininn sar sem njsnari hennar htignar 007 sustu Bondmynd, Casino Royale.

N fer g a hljma eins og gortari og a er einmitt eitt af v sem sammerkt er me kvikmyndageramnnum. eir hafa samskipti sn vi frga menn hrabergi. Launin lgu v a komast nrri ljma essara hjgua. a hef g nokkrum sinnum reynt, en a sem rttltti allan ennan rldm, gjaldrot og vosb er augnabliki egar Angelina Jolie ba mig um a grpa um rassinn sr. Jamm.

Hn var sri kpu hlutverki Lru Croft og tti basli me a komast upp einn af hjlabtunum remur, sem drsla hafi veri upp Vatnajkul af essu tilefni. g st arna hj og greip um klfann henni til a hjlpa og reyndi a halda kpunni fr ftum Jolie stahennar. sagi hn: Its ok to grab my butt. Dontbe shy. etta er eitt af eim augnablikum lfinu, egar tminn leysist upp og slin brst fram r skjum. Augnabliki endanlega ar sem g greip um stinna jhnappana og g tti henni upp vi. Ekki sra augnablik en launlaandi augnari og brosi essum endanlega safarku vrum, egar hn mlti essi or. g essi rll sem var minna en ekki neitt, fkk skyndilega hndla helgidm allra helgidma. a er v ekki sns a g sji eftir essum rum sem g sai essa iju. au voru hinn grtti vegur til gfunnar ha. g er alsll.


Krarslagsml og Kkablar.

Greenland_tasilaqHlj berst langa vegu kulda. Krystalkennt lofti ber fjarlgar frttir af fjrbrotum ssins, sem umlykur eyjuna Ammasalik. Me reglubundnu millibili byrja allir sleahundar svinu samtmis a spangla mtlega, svo undirtekur sauninni og endurmar san angurvrt hjarta manns. essi vgjanldi einangrun enda veraldar heltekur mann og maur undrast hva a er sem nrir lfi og veldur v yfirleitt a nokku dragi andann essu tmalausa Ginnungagapi ss og rdeyu.

Sngurinn fr kirkjunni berst um lofti sunnudgum, hjrma og skrkur en runginn djpri tregablandinni tilfinningu einlgrar trar og djprar sorgar. Minnti etta tluvert sng Plinesuflks og mski voru einhver r tengsl ar milli. g kva a skreppa kirkju. messunni var ekki urr hvarmur. Jafnt brn sem gamalmenni grtu af innlifun egar sunginn var Hrra minn Gu til n Grnlensku. Andrmslofti var svo einlgt og persnulegt a mr fannst g vera merkilegur askotahlutur og boflenna, svo g hafi mig burt.

Hotel AmmasalikTasilaq er hfustaur austur Grnlands en aeins um 1.700 manna bygg, sem dreif er holt og bolt um grurlaus klungur og kletta Ammasalikeyjar. Aeins m finna rennandi vatn helstu opinberum stum. Brunnar sj flestum bum fyrir vatni. Brnin bera vatni upp snarbrattar og silagar brekkurnar plastbrsum, brosandi t a eyrum. au ekkja ekki annan veruleika. g tk eftir v hva au voru oft illa kldd essum kulda, hlkvum stgvlum, gammasum og nrskyrtum einum fata. Flest voru au me hryglukenndan andardrtt, hsta og me horklepru andlit. Samt var eins og au vru lst upp a innan, preyg opin og brosmild. Kvefvrusinn er bara einn af menningaraukunum fr okkur bleikandlitum. Mrgu fleira r okkar arfi gti etta flk gjarnan veri n.

g var arna rmar tvr vikur Htel Ammasalik og hugist koma kring leikaraprufum fyrir Ikngut me asto Kristjns Fririkssonar. Hann er einn af eim sem ekkir etta svi best af okkur og hefur dvali arna oft og lengi. Ljsmyndir hans af mannlfinu arna eru alger listaverk, sem hann hefur m.a. gefi t bk. Hann var einnig frumkvull v a flytja sklabrn til slands sundkennslu egar hann s hve miki var um a brn drukknuu arna. arna er ekki ngilegt vatn til a bja upp sundlaug. Allt rafmagn er fengi r rafstvum og a, sem okkur ykir sjlfsg lfsgi er fengi me rnum tilkostnai og fyrirhfn.

yfirlitHtel Ammasalik er lgreistur skli efst orpinu og minnir eina helst vinnubir vegagerarmanna en egar inn er komi, er arna nokku notalegt og hllegt htelumhverfi. Maturinn er ekki nema meallagi og jafnvel sri en a. Kjti gamalt og rna og nnur matvara a sjlfsgu lngu kominn yfir fyrningartma eins og g hef ur sagt fr. Kokkurinn var drukkinn fr morgni til kvlds og var orin upprengjandi vi gesti, egar kvlda tk. Hann veltist svo ofurlvi heim um tuleyti en var kominn vaktina klukkan hlf sj morgnana. Rtt er a taka fram a hann var danskur.

Barinn htelinu var ltill og rngur og hafur einskonar afhsi af stum, sem mr uru skiljanlegar sar. ar var aeins seldur grnn Tuborg litlum flskum og svo a sjlfsgu kavti og rfar arar brenndar tegundir. Barjnninn var gamall danskur skaphundur og leiindaskarfur, sem hafi allt hornum sr og fannst mjg gaman a v a sna okkur hvernig tti a tala vi Grnlendinga. Hann kallai sleahunda, svn og ru aan af verra og var oftast fyllstur allra. Gargi honum og hvainn var olandi. Grnlendingarnir ltu etta yfir sig ganga me sinni einkennandi hg, svo eir fengju a drekka bjrinn sinn, v ekki lei barsvni a honum yri svara.

arna mtti sj sorglega birtingarmynd alkhlismans essum reykfyllta endaarmi alheimsins af bar a vera. Grnlendingar drekka oftast sleitulaust ar til eir standa ekki lengur ea tapa glrunni algerlega me flogum og meiingum. eir eru ekkert srstaklega mlskir mean drykkju stendur og einbeita sr a Bayernum ess meira. Eitt sinn reyndi ofurlvi kona a gera hosur snar grnar fyrir mr og spuri hvort hn mtti elska mig. egar g reyndi a ljga a henni a g vri giftur hl hn me bakfllum, svo hn datt af barstlnum snum. Hn var rassblaut a sj, svo mr datt hug a hn hafi pissa sig. Henni var hent t greyinu og egar g tk servettu til a urrka af stlnum, s g hvers kyns bleytan var. a var trbl.

sermiliqaqStundum rauk allt upp flogum fyrirvaralaust og ni karlsvni barnum byssu og skaut purskotum upp lofti. Svo rak hann friarseggina t me skrum og svifyringum. var fari tfyrir og haldi fram a slst, svo bli lagai r mnnum. Framan vi barinn var brtt og silg brekka, sem l alveg ofan b. Ef menn duttu slagnum, srruu eir niur brekkuna og sust ekki meir. g reyndi stundum a ganga milli og tkst a, v merkilegt nokk, bru menn viringu fyrir slendingum og hldu deilunum innan hpsins. etta minnti stemmninguna tmum gullgrafaranna Klondike.

Alkohlismi er alvarlegt mein meal Grnlendinga. a er byrgarhluti Danskra yfirvalda a leyfa etta og efast g strlega um a slkt s rttltanlegt forsendum frjls vals og mannrttinda eins og vi gjarnan gerum. etta flk er lkamlega ekki stakk bi fyrir etta eitur og m nefna a rmlega 80% Grnlendinga eru alkhlistar a upplagi mean hlutfalli hj okkur er um 15%. g efast um a vi myndum leyfa slu neinu efni, sem svo strt hlutfall jarinnar vri ofnmt fyrir og legi menn jafn rugglaga valinn og fengi gerir arna.

egar barnabtur eru greiddar t er engu lkara en allt orpi fari fyller. Menn liggja afvelta um hla og hir og uppi hskum ea slangra um vi kaupflagi, sumir me skotvopn um xl. a hvarflai a mr a ein stan fyrir barnamerginni vri s a hafa sem mest f t r danskinum. En hva veit g svosem? g veit ekki nein rri boi fyrir flk essum glapstigum, tt sjkrajnusta og sklar arna su annars til fyrirmyndar. etta hltur a vera skelfilegt fyrir blessu brnin lka a urfa a lifa vi etta og bara v tilliti er mr algerlega skiljanlegt hva Danskurinn er a hugsa essu augljsa grundvallarmli velferar svinu.

sermiliqaq 2 stanum er skemmtistaur sem kallast Klubbimi ea Klbburinn. Hann er gamalli skemmu, sem leikur ll reiiskjlfi vi Grnlenskt tekn og kjagandi danslist. Glfi dar upp og niur, svo grnu bayerflskurnar hoppa ofan af borum, jafn um og r tmast og skoppa um fyrir ftum manns. arna s g aldrei nein illindi og voru eir, sem ekki voru dauir brennivnsdaua, glalyndir og hllegir a vanda. Til a fara Klbbinn tekur maur stundum leigubl. eir eru einn ea tveir Tasilaq, pallblar, sem fara hringinn og pikka upp flk. Svo er keyrt me skrensi og skoppi og sungi heimskautanttinni. etta var vissulega gaman. Blar eru fir arna og nnast eingngu gamlir Landcrucier pallblar, sem voru beyglair allan hringinn. eir eru lti ferinni enda bara notair til nausynlegustu atvinnuerinda. Merkilegasti bllin er kkabllinn. a er tankbll me lgum tankinum, kkabrnn lit og er hann notaur til a tma kamrana vi hsin. arna keyra eir milli hsa og rlta svo me fturnar skvampandi herum sr og tma blinn. eim er varla klgjugjarnt essum jxlum, sem telja kst og hleypt selsbl vera slgti.

sermiliqaq 3Anna merkilegt vi austur Grnland er a mllska eirra er alveg sr parti. Ekkert formlegt skrifml er til fyrir essa tungu en einskonar hljskrift notu til a skr hluti. Danskan er kennd sklum en mr virtist etta flk ekki brega henni fyrir sig nema ney. mtti alltaf heyra dnsku tlurnar Grnlenskunni v afer eirra til a tlka tlur voru me handar og fingramerkjum a mr virtist en ekki samofin mlinu. Sjlfsti eirra liggur v enn tungunni eins og hj okkur. Anna merkilegt upplifi g varandi ennan frjlsa anda. g fr smaverksti til a f gera kassa, sem g urfti daginn eftir. Verkstisformaurinn, sem var Dani, sagi mr a a yri ekkert ml ef ekki yri ess betra veur daginn eftir. g hvi og sagi hann mr a ef skilyri til veia vru g, gengu menn bara t n ess a spyrja kng n prest og fru veiar. eir eru svo samtaka essu a ekki ir a reka neinn. g spuri mig oft eirrar spurningar hvers vegna Danir vru yfirleitt a reyna a halda uppi ssaldemkratasku fyrirkomulagi essu samflagi, sem byggi fyrst og fremst nttrulgmlunum. Mski var a bara greii vi etta ga flk.

g fr nokkrum sinnum flugtra me Tmasi yrluflugmanni, sem einskonar hleslumaur og flugum vi me vrur nrliggjandi orp eins og Isortoq, Kummiut, Ikkarteq og Sermiliqaq, sem er eina landfasta orpi a v a mr skilst. ll hin eru eyjar. ar eltu brnin mann um allt, klipu andlit manns egar maur settist og grettu sig framan mig og hlgu. Tmas sagi mr a gmul tr manna arna vri s a bleygt flk hlyti a vera blint og ess vegna vru krakkarnir a gretta sig svona til a athuga mli. au voru yndisleg og vinaleg og nguu eins og grtarstampar egar au kru sig a manni me vinarlegum hljum. Mr lei eins og Klumbusi hltur a hafa lii, egar hann steig fyrst land Amerku. etta var einhverskonar ltill og raunverulegur myndunarheimur. Sklinn og kirkjan voru sama hsi, sem var skemma me litlum klukkuturni. Hann var bi notaur til ess a hringja til messu og inn sklatma. Hin orpin skoai g minna en Kummiut er eini staurinn, sem mr virtist vera einhverskonar markviss inaur. arna var burug fiskvinnsla og eru vst gjful lumi arna sj, sem ekki leggur vegna jarhita.

Vrurnar sem vi fluttum voru hgminn einn og sannur. Slgti, kk, tvarpstki, kartfluflgur og video. Allt trunni, sem trunni gat a sjlfsgu. heimlei eitt skipti flaug Tmas yfir gamla amerska herst, ar sem allt hafi veri skili eftir. sundir af ryguum olutunnum og ryguum skemmum. Reynt hafi veri a f Bandarkjamenn til a greia fyrir hreinsun essu, auk annarra nttruspjalla arna svinu en v var mtt me daufum eyrum. arna s g menn pjakka sr rs gegnum sinn fyrir btinn sinn, sem hltur a hafa veri gilegur rldmur mia vi vegalengd, sem eir hfu fari. Samt gfu eir sr tma til a veifa glalega til okkar. Lfi gekk sinn vana gang og strei var bara elilegur hluti ess. arna grtu menn ekki fjarveru betra hlutskiptis. g heyr Grnlending aldrei kvarta n bija um neitt, mean g dvaldi arna og vann.

essi dvl mn a vetrarlagi Grnlandi mun aldrei renna mr r minni og hafi hn svo djpst hrif mig a g ver aldrei samur maur eftir. g lri betur a meta a sem lfi gefur og treysta forsjninni. Lri a g er ekki drottnari nttrunnar, n nttran drottnari minn, heldur erum vi eitt og hi sama. Asjavats, segi g vi vini mna heimsenda. g elska ykkur.


Skrfumaurinn og Spermdelin.

 tskuklakanumEftir viskauglsinguna, sem g talai um fyrri frslu, vorum vi nokkra daga a ferja dt yfir til Ammasalik fr Kulusuk og undirba nsta verkefni, sem var... ja...srstakt. Frgur tskuljsmyndari, Peter Lindbergh kom samt spermdelum og fruneyti til a taka tskuljsmyndir rum borgarsjaka. essi jaki var nokkru minni og landslagi htt og abstrakt eins og hfi. Sennilega var etta jaki, sem ekki lngu ur hafi sni sr.

g braggaist fljtt arna heilsusamlegri hreyfingu og fersku lofti og naut endanlegrar fegurar essa lands botn. Ekki var flki sra. Kulusuk er eyja og orpi afar lti og vinarlegt. Hsin eru sm og dreif um kletta, og klungur. arna er ekki stingandi str a finna og jarvegur svo ltill a innfddir grafa sna nnustu undir grjthrgum um holt og hir. Eina grf, s g meira a segja vi trppurnar einu hsinu. a glitti kistufjalir milli steinanna. Mannabein er va a sj og gekk Kristjn einu sinni fram brn, sem hann taldi vera boltaleik. egar betur var a g var boltinn hauskpa af manni.

hotel-kulusukessi nlg vi dauann er einkennandi arna. etta er j mikilla harma og rlaga. Veiimenn farast oft snum og lenti g einu sinni leitarflugi me Tmasi flugmanni til a reyna a finna ungan pilt, sem tlai a fara gangandi til Ammasalikeyju. Hann hafi veri drukkinn, egar hann fr af sta. Hann fannst ekki. fengi setur v lka sn skr rair essa ga og jarnra flks og lei varla s dagur a maur lsi ekki um harmleiki og mor v tengdu. Kulusuk var etta ekki eins berandi og va annars staar. etta er veiimannaj, sem enn er ekki blndu dnsku bli og menningarhrifum a ri, tt undanhaldi s eim efnum. Flki er hgltt og brosmilt og miki af brnum, sem au ala upp af al vi rngan kost litlum hsum. Ekki er algengt a hjn eigi 6-10 brn, sem rmast mega kofa sem er aeins um 25-30 fermetrar a glffleti. a sl mig strax essi ngjusemi og rlega fas. Engin yfirborsmennska var til. Ef vi gfum eim eitthva tku au vi v n ess a akka fjlglega og fjargvirast a vestrnum si. Bros var lti ngja og stundum lyfti a brnum og sagi :h., sem er afar krttlegt j, sem brir ll hjrtu. Morgundagurinn virtist mr algerlega ekkt hugtak arna. Ef maur reyndi a ra hann ea sp veri horfu menn tmlegri undrun og ypptu svo xlum. Maske. Sgu sumir. Morgundaginn varar engan um, enda hefur enginn vald yfir honum essum mrkum byggilegs heims. etta er menning, sem uppgtvaist ekki fyrr en fyrir um 100 rum og nttrutaugin v ekki slitin enn.

dauur bjrnEitt kvldi kom veiimaur me stran sbjrn af veium. Flki bei vi verslunina og a hafi frst af komu hans, tluvert undan. egar hann kom me flikki hla sleanum snum var mikill fgnuur og konurnar hentu smmyntum upp lofti og jluu og kyrjuu kennilegan sng. Svo var birninum drsla a hsi veiimannsins og var essu hlfa tonni hnoa og velt inn eldhsglf ar sem eldri konur tku a fl me bogamynduum hnfum, sem lktust litlum tbaksjrnum. etta var gert af vlkri natni a hver einasta kjka var beru me nkvmni ntma skurlkninga. Brnin fengu sinn bita og brostu eins og eim var einum lagi me blkleprana t kinnar. Vi fengum me okkur bita af kjti upp htel, sem var mauksoinn fyrir okkur, v sbjarnarkjt ku innihalda httulega orma. etta bragaist einna helst eins og lopavettlingur kjtkrafti.

Nmni essa flks og tengsl vi nttruna var svo trleg a mig skortir or. Eitt sinn, egar g var hundasleafer pikkai Intinn mig og benti og patai. g s ekkert essu verni og skerandi birtu. a var ekki fyrr en hann stoppai og benti a g s rltinn svartan dl, langt burtu. a var selur. a er engin lei a menn sji svona fullu vi a stjrna hundum og fleygi fer. Hann fann etta bara sr maurinn. Einhverskonar innbyggur selaradar.

lifandi bjrnEf maur fer til austur Grnlands, er eins gott a hafa allt me sr, sem maur getur mynda sr a maur hafi not fyrir. Verslunin er afar frumst og miast fyrst og fremst vi grunnarfir. Nttran sr fyrir mestu. arna svfur lka nlenduandi hins makaa mjls yfir vtnum. g man ekki eftir a hafa s neitt arna, sem ekki var komi langt fram yfir dagsetningu. Sumt var jafnvel ori 3ja ea 4ra ra gamalt krambinni eins og mjlvara ofl. g undrai mig essu. Jafnvel kaffirjminn htelinu var kominn vel yfrir ri og flaut einum samhangandi kekk ofan bollanum. Sumir sgu etta vera vegna ess a aeins er flutt inn vara sumrin, en mr fannst a ekki skra etta. Heyri g a til vru lg, sem leyfu innflutning trunninni vru og fkk g a stafest sjlfur egar g s kartfluflgur fr Maarud, nkomnar r flugi. r voru egar komnar 2 mnui fram yfir fyrningardag. g hugsai me mr a illt vri a kenna gmlum dnskum hundi a sitja essum mlum. Gamla einokunin virist enn fullu fjri arna. verslununum gi llu saman: Pottum, baunadsum, haglabyssum, bjr, nglum, sykri, skotfrum og snri. Ammasalik eru meira a segja til haglaskot og riffilskot bakarinu og er eim stillt t vi hliina heitu vnarbraui, sem mr fannst skemmtilega glfralegt.

Kvikmyndagerar menn  ferEitt sinn vorum g og orkell Hararson a sma samanbrjtanleg bor ti Kulusukflugvelli, sem ttu a flytjast me yrlunni t jaka. Skrfurnar, sem vi vorum me, voru of langar svo g rlti niur orp til a athuga hvort krambin tti betri skrfur. Eftir a hafa rta skiplagslausri vruhrgunni fann g aeins gamlan pappasaum milli Barbiebakars, veiihnfa og brjstsykurs. g reyndi v a bera mig undir innanbarflk, sem benti mr a a vri aeins einn maur, sem hugsanlega gti bjarga mr. etta var slkkvilisstjrinn. Slkkvistin var litlum kofa niur vi sj. g skrlti anga og fann skrfumanninn, ar sem hann var a dytta a slkkvi-hundaslea. Slkkvibll staarins var hundaslei me fornflegri dlu ofan . Maurinn tk mr vel og dreif mig t snjslea, sem raun eru sjaldgfir arna. stan segja eir a s s a egar menn lenda vondum verum, rati vlslearnir ekki heim eins og hundarnir.

PeterLindberghSlkkvistjrinn eysti me mig sleanum upp um hirnar og a hsinu snu, sem trnai stultum ofan vi orpi. Vi gengum inn bslagi ea anddyri, ar sem hann dr fram majonesftu, fulla af alskyns nglum, skrfum, gormum og splittum. essu hellti hann glfi og bau mr a finna a sem g leitai a. Og viti menn, g fann ngilega margar og akkrat passandi skrfur hrgunni. etta bjargai alveg deginum fyrir okkur, svo g vildi borga honum en ar var engu tauti vi hann komi. Bara ngjan ein. g rlti svo ennan rma klmeter aftur til baka og okkur Kela tkst a klra tlunarverki ur en hin furulega myndataka tti a byrja.

O'Connorg hafi aldrei heyrt um ennan heimsfrga ljsmyndara n essi heimsfrgu mdel. Flk virtist hissa v a g kom ekki Kirsten Owen, Annie Morton og Erin OConnor fyrir mig eins og r hefu veri hsgangar alheimsins fr upphafi. r voru ekki miki fyrir manneskjur a sj, grindhoraar og tinandi pinnahlunum, brosti augnar og sviplaus andlit. r voru meira tt vi geimverur essu strbrotna umhverfi, me kinnfiskasogna rassa og brjstalausar eins og unglingspiltar me trskun. Ekki var fylgdarlii rennilegra. Frunarmeistarinn var "screeming gay" me mlu augu og tiplai um jakann me rassakstum og sl allan stlknahpinn t kvenlegheitum. Vi hinir, essar heimskautahetjur me sprungnar varir, skeggjair og slbrenndir vorum heldur langleitir yfir essu llu. Undarlegast fannst mr thald essara melstra af manneskjum a vera. r stu arna nlonslum einum fata, grafkyrrar og me dreymandi svip svo klukkustundum skipti n ess a kvarta. Kuldinn var mikill og vi svo dair a aeins sst augun. a er merkilegt vi kuldann arna a hann er gilegri en hr. Enginn vindur og nll raki loftinu. Engu a sur urftum vi a smyrja spnsku blakmeistarana me ullarfeiti fyrra verkefninu til a einangra fr eim kuldann. Samt mjlmuu eir og kvrtuu t eitt.

Kirsten Owenarna r hgminn og yfirborslistarembingurinn rkjum. a var gaman a sj leisgumanninn hans Kristjns hann Ulrik Sanimuniaaq fylgjast me essu. Hann essi samankntti reynslubolti og veiimaur, sem var eins og leurtaska framan, sat arna me hundinum snum me spaklegt glott vr og ppu munni. a mtti nstum lesa hugsanir hans um hve gildismat hvta mannsins var n komi langt fr v sem mli skiptir henni verld. essari svttu var auvelt a jta vanmtt sinn fyrir nttruflunum, lta aumkt valdi eirra og reyna a lifa me eim stt. a kunnu Grnlendingar.

Ulrikg s sar essar ljsmyndir tildurtmaritinu Vouge. etta var myndttur fyrir tskuveldi Donnu Karan og g er nokku viss um a engum datt hug a etta var teki stanum, hva borgarsjaka ti ballarhafi. Svo raunverulegar voru r og absrd a a hefi alveg eins veri hgt a mynda etta me ljsmynd af landslaginu bakgrunni.

Eftir etta var g um tma Tasilaq, sem er brinn Ammasalikeyju ea Lonueyju eins og a ir vst. ar hafi menningin n traustari ftfestu. v segi g fr sar og kem meira inn skuggahliar essa framandi samflags, sem er ekki lengra burtu en sem svarar flugi Egilstai.


Mayday Fr Borgarsjaka

ikingutegar g var a skrifa kvikmyndina Ikngut, hafi g aldrei komi til Grnlands. Hugmyndin hafi mtast fyrst og fremst t fr minningu um sbjarnardrp norur strndum. Menn hfu tt blyrstir af sta til a jakta kvikindi, egar frttist af v og g skildi aldrei hvers vegna etta i rann . Ekki var bangsi a gna neinu arna essum eyislum. a rann svo miki mori mennina vi eftirfrina a egar eir loksins nu a skjta bjrninn, hfu eir glata veruleikatengslum svo kyrfilega a eir rifu r honum hjarta og tu a hrtt. Allavega barst sagan annig yfir djpi. a voru blkleprair og niurltir menn, sem komu til hafnar me feng sinn, skmmustulegir fyrir a hafa glata tengslum vi mannlega dygg um stund.

a hafi lka alltaf heilla mig a heyra sgur af v a fr Horbjargi gti sst til Grnlands gvirisdegi, vi rtt skilyri. a var forvitnileg tilhugsun a vita af essum skringilega og lka menningarheimi svona nnast innan seilingar fr okkur. Fyrst sbirni gat reki aan til okkar, hvers vegna ekki menn?

spliff donk og gengja.Tkifri til a kynnast essum undraheimi nnar kom egar Kristjn Fririksson, ljsmyndari og myndlistamaur og kona hans Vilborg, bu mig um a vinna me sr a spnskri J&B viskauglsingu vi Kulusuk austur Grnlandi. Nttina ur en lagt var hann, hafi g veri slttparti t Viey fyrir mynd Ragnars Bragasonar, Fask. g var vel hfaur, egar g fr heim til a pakka niur fyrir ferina. a var aeins um klukkustund brottfr og g hafi ekki hugmynd um hva g tti a hafa me mr slka fer. etta var algerlega t vissuna fari. g henti v nokkrum narum og sokkum tsku og skellti svo Spliff, Donk og Gengju ar ofan . etta merkilega apparat hafi g hanna og sma fyrir Fstbrrattina og var etta tki, sem duga tti vi llum vanda.

g mtti svo Reykjavkurflugvll jakkaftum me lausgirt bindi, flaksandi skreimar, rauvnsflsku annari hendi og Spliff, Donk og Gengju hinni. Framleiandinn hann Ptur fkk nstum taugafall egar hann s mig og ni a fora mr fr augum Spnverjanna, sem voru a kaupa srfrikunnttu mna. Hann reyndi hva hann gat a flikka upp mig en a dugi ekki til. Spnverjarnir uru algerlega forvia yfir essum drukkna jlasveini og vildu ekkert me hann hafa. Allir voru kappklddir upp hvirfil Goretex og v ekki traustvekjandi a art directorinn sjlfur mtti glnapalegum jakkaftum og draugfullur ofanlag. essu var bjarga me v a segja vi : Dont worry. He may look and act strangely, but on the other hand he is a total genius. You know how they are. Spnverjarnir samykktu etta me tungu kinn og af sta var flogi leiis til sheima.

kukusuk flugvellinum Kulusuk var mr snara kuldagalla og svo upp yrlu blanksknum. tlunin var a finna hfilegan borgarsjaka til a setja upp blakvll . ar tti blaklandsli Spnverja a spila blak til a auglsa visk. Ekki spyrja mig.....etta var langt fr v a fjarstukenndasta, sem g hafi s essum bransa. Vi flugum jaka af jaka, spsseruum um og vldum svo einn grarstran, sem var flatur a ofan og virtist nokku stabll. Hann var um 80 metra hr og svo str a vi vorum eins og krkiber helvti ofan honum. (sj mynd) g var a ynnast upp fluginu og angai eins og spritttunna, en heimskautalofti bjargai v a g gfi upp ndina. Menn kepptust vi a gefa mr piparmyntubrjstsykur rngri yrlunni af einhverjum dularfullum stum.

Jakinn mikliEftir etta var tafarlaust fari hundasleafer um silagt hafi t af Kulusuk til a leita a tkustum fyrir nrmyndir. g hlt a a yri mitt sasta. fyrsta lagi leystu hundarnir vind hverju skrefi af reynslunni og g horfi upp stjrnuna eim mean eir sendu ynnta eimyrjuna beint a vitum mnum. g tla ekki a lsa eirri angan. Mig sundlai svo a g var vi a a missa mevitund.

ru lagi var g svo heppinn a lenda slea leisgumannsins. Hann fr tronar slir og upplsti um htturnar. Meal annars var a mjg httulegt a fara a hlmum og skerjum, ar sem straumsvelgir ynntu sinn. etta urfti hann j endilega a demonstrera me v a lpast me okkur slkt feigarflan. sinn brotnai undan sleanum og hann snkai hlfur kaf ofan jkulkalt shafi. Maurinn bari hundana farm me miklum fyrirgangi og skrai: Thj, Thj! Kha, Khaa!, sem voru vst skipanir til hundanna um a fara til vinstri ea hgri. sinn brotnai jafn haran undan sleanum og hann ni a brjtast upp r og g tlai a stkkva af til a bjarga lfinu. bari Grnlendingurinn mig me svipuskaftinu arminn til a gera mr skiljanlegt a vera kyrr. a var mr lklega til lfs. Honum tkst loks me herkjum a n sr urrt og flagar hans hlgu gegnum geiflurnar a skelfingarsvipnum mr. g var feginn a komast heim htel a kvld, rassblautur og me marinn handlegg. Barinn freistai ekki enda hafi g a prinsipp a drekka ekki svona verkefnum.

hundslei.Daginn eftir fr g vi annan mann t jakann (sj mynd)me rafst, hggbor og kejusg samt efni og rum bnai. Jakinn var um 20 mntna fluglnu fr landi mitt srrealskri sverld, sem var svo mikilleg a g hef aldrei fundi mig eins ltinn skpunarverkinu. Flagi minn var Brur li Kristjnsson fr Steinum undir Eyjafjllum, raubirkinn vkingur og erkitpskur slendingur. Vi brutum og boruum og slttum undir vllinn en rum degi, tti vissara a senda okkur asto til a tryggja a verki klraist. Vi urftum lka a ba til skli fyrir tkulii, sem var dulbi eins og snjskafl, svo a rynni saman vi jakann. ar tti a geyma nausynlegan bna og fela astoarflk, egar stra skoti yri teki.

Astoarmennirnir voru rr Grnlendingar, sem nttust okkur ekkert, egar til kom. egar vi Brur frum a bora og hggva sinn milli ess sem vi migum hann eins og mnnum smir, trylltust Grnlendingarnir r hrslu reyndu a stva okkur. eir voru algerlega lamair, enda vissu eir meira um sinn en vi essir villimenn, eins og skrt var fyrir okkur sar. a arf nefnilega ekki nema a reka broddstaf svona harpressaan sklump til a sprengja hann sund mola, sem nota mtti vngls. Einnig urfti a sama skapi ekki nema sm skvettu af heitu varni til a framkalla smu hrif. etta vissum vi nttrlega ekki og var v tti Grnlendinganna skiljanlegur. Svona jakar taka fyrirvaralaust upp v a klofna og velta sr me miklum gusugangi, hva ef menn reyna a hjlpa til vi a eins og vi gerum.

Grnlensk yrlaVi notuum gervihnattasmann og ltum skja , og eru essir idtar fr slandi rugglega enn rddir sgustundum eirra. sta eirra kom Spnskur framleiandi, sem var mjg brattur og borginmannlegur. Hann tk til hendinni me okkur svona tu mntur ur en njabrumi og vintraljminn dofnai arna essum fimbulkulda sem var. Hann fr a stika fram og aftur um jakann og notai gervihnattasmann svo tpilega a vi hldum a hann myndi eya batterinu.

Hann var rlegri me hverri stund sem lei og var orinn angistarfullur, egar klukkan fr a nlgast hlf nu um kvldi. Brak og brestir heyrust r snum kring og einstaka skruningar og gusugangur bergmluu arna auninni, egar straumar breyttust og a klnai. Hann ni ekki sambandi heim htel, enda voru allir bnir a bora og stu n barnum mestu makindum. a leit t fyrir a vi hefum gleymst v yrlurnar hfu aeins leyfi til a fljga til klukkan nu. Klukkan kortr tk snillingurinn upp a hrpa smann:Mayday, mayday, mayday! svo g stkk til og tk hann af honum og spuri hvort hann vri algerlega orinn stjrnugal. Skmmu sar heyrum vi svo kunnuglegt hlj yrlunnar nlgast. Vi hfum vst nstum gleymst fyrir misskilning en a uppgtvaist sustu stundu. a var einhver eftirmli af essu neyarkalli og vinur vor var hundskammaur svo hann bar sig eins og Labradorhundur, a sem eftir lifi ferar.

remur mnuum eftir etta hitti g Tmas yrluflugmann Kaffibarnum og uru a miklir fagnaarfundir. Tmas er eina alvru hetjan, sem g hef hitt af Snsku kyni, hokinn af reynslu og me tv yrlukrss malnum. Hann sagi mr a nlega hefi jakinn okkar sprungi rennt og bylt sr hafi me miklum boafllum. a var gott a hann tk ekki upp v mean vi gistum hann essa eftirminnilegu rj daga. Spliff, Donk og Gengja hefu varla duga okkur .

g var Grnlandi tpan mnu eftir etta vi nnur verkefni, sem ekki voru sur eftirminnileg auk kynna minna af landi og j. Segi g sgu sar.


Nsta sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband